Jeziora zajmuj\u0105 znaczn\u0105 powierzchni\u0119 terenu gminy. Najwi\u0119kszym z nich jest Jezioro Budziszewskie (177,14 ha) – typowo rynnowe jezioro o maksymalnej g\u0142\u0119boko\u015bci 14 m, d\u0142ugo\u015bci 4.600 m i maksymalnej szeroko\u015bci 520 m. D\u0142ugo\u015b\u0107 linii brzegowej wynosi 9.700 m, brzegi poro\u015bni\u0119te s\u0105 w\u0105skim pasem trzcin. Poza Jeziorem Budziszewskim w gminie znajduje si\u0119 r\u00f3wnie\u017c siedem innych: Rogozi\u0144skie (148,20 ha), Prusieckie (72,65 ha), Nienawi-skie Du\u017ce (29,65 ha). Czarne (24,76 ha), Ma\u0142e (lub Wydarte, 16,45 ha), Boguniewskie (9,65 ha) i Nienawiskie Ma\u0142e (6,21 ha). W 2016 przeprowadzono badania stanu jako\u015bci w\u00f3d Jeziora Budziszewskiego i Je-ziora Rogozi\u0144skiego oraz przep\u0142ywaj\u0105cej przez nie rzeki Ma\u0142ej We\u0142ny. Badania przeprowadzi\u0142 Zak\u0142ad Ochrony W\u00f3d Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu. Poni\u017cej przedstawione zosta\u0142y wyniki tych bada\u0144. Rzeka Ma\u0142a We\u0142na przep\u0142ywa przez tereny rolnicze, nara\u017cona jest na dop\u0142yw zanieczyszcze\u0144 obszarowych z p\u00f3l uprawnych, przede wszystkim wysokich \u0142adunk\u00f3w zwi\u0105zk\u00f3w biogennych, powoduj\u0105cych eutrofizacj\u0119 w\u00f3d. Dodatkowym czynnikiem jest po\u0142o\u017cenie w jej pobli\u017cu kilku wi\u0119kszych miejscowo\u015bci (\u0141ubowo, Kiszkowo, Dzia\u0142y\u0144, K\u0142ecko, Skoki, Rogo\u017ano), stanowi\u0105cych potencjalne \u017ar\u00f3d\u0142o dop\u0142ywu zanieczyszcze\u0144 punkto-wych. Z dostarczonych pr\u00f3bek wody, pobranych z rzeki i po\u0142o\u017conych w jej biegu jezior, 29 wrze\u015bnia 2016 r. wynika, \u017ce rzeczywi\u015bcie wody te nale\u017c\u0105 do prze\u017cy\u017anionych, hipertroficznych. Badania przeprowadzono na kilku stanowiskach badawczych, zlokalizowanych mw nast\u0119puj\u0105cych miejscach, uszeregowanych zgodnie z kierunkiem przep\u0142ywu wody: Mata We\u0142na powy\u017cej Jeziora Budziszewskieeo Woda Ma\u0142ej We\u0142ny dop\u0142ywaj\u0105cej do Jeziora Budziszewskiego charakteryzuje si\u0119 wysok\u0105 \u017cyzno\u015bci\u0105. Warto\u015bci sestonu (zawiesin og\u00f3lnych), azotu amonowego, azotu Kjeldahla, fosforan\u00f3w rozpuszczonych i fosforu og\u00f3lnego wykraczaj\u0105 poza normy dla dobrego stanu ekologicznego. \u015awiadczy to o zanieczyszczaniu Ma\u0142ej We\u0142ny niedostatecznie oczyszczonymi \u015bciekami, dop\u0142ywaj\u0105cymi na odcinku mi\u0119dzy Jeziorem Ro\u015bci\u0144skim a Jeziorem Budziszewskim. St\u0119\u017cenie chlorofilu-a jest podwy\u017cszone, jednak znacznie ni\u017csze ni\u017c w badanych jeziorach. Niesiony z wodami rzecznymi fitoplankton pochodzi g\u0142\u00f3wnie z Jeziora Ro\u015bci\u0144skiego, gdy\u017c dominuj\u0105 w nim gatunki typowo jeziorne. Jest on bardzo zr\u00f3\u017cnicowany pod wzgl\u0119dem taksonomicznym, a jednocze\u015bnie niezbyt liczny, co wskazuje na do\u015b\u0107 dobry stan tego je-ziora. W jego sk\u0142adzie dominuj\u0105 centryczne okrzemki i drobne zielenice, z widocznym udzia\u0142em z\u0142otowiciowc\u00f3w, typowe dla niezbyt \u017cyznych jezior eutroficznych. Sk\u0142ad ten wp\u0142yn\u0105\u0142 na do\u015b\u0107 wysok\u0105 warto\u015b\u0107 indeksu planktonowego IFPL 0,52, kt\u00f3ry wskazuje na umiarkowany stan ekologiczny rzeki. W sk\u0142adzie fitoplanktonu obecny jest jednak r\u00f3wnie\u017c Planktothrix agardii z sinic. Intensywnie namna\u017aa si\u0119 on w Jeziorze Budziszewskim, przyjmuj\u0105cym wody Ma\u0142ej We\u0142ny.<\/p>\n\n\n\n
Jezioro Budziszewskie<\/strong><\/p>\n\n\n\n Jest to stosunkowo du\u017ce jezioro rynnowe, o powierzchni 163 ha, g\u0142\u0119boko\u015bci maksy-malnej 14 m i g\u0142. \u015bredniej 4,8 m. Znajduje si\u0119 ono pod bezpo\u015brednim wp\u0142ywem przep\u0142y-waj\u0105cej przez nie rzeki Ma\u0142ej We\u0142ny, o bardzo \u017cyznych wodach. Opr\u00f3cz \u015bciek\u00f3w i zanie-czyszcze\u0144 z p\u00f3l niesie ona r\u00f3wnie\u017c wod\u0119 z kompleksu staw\u00f3w rybnych pod Skokami, co negatywnie oddzia\u0142uje na jako\u015b\u0107 w\u00f3d jeziornych g\u0142\u00f3wnie w okresie jesiennym, w trakcie spuszczania wody i od\u0142owu ryb. Wszystkie te czynniki spowodowa\u0142y siln\u0105 eutrofizacj\u0119 je-ziora. Objawia si\u0119 ona wysokimi st\u0119\u017ceniami zwi\u0105zk\u00f3w biogennych oraz sinicowymi zakwi-tami wody. St\u0119\u017cenie azotu og\u00f3lnego ro\u015bnie wzd\u0142u\u017c osi pod\u0142u\u017cnej jeziora, co zwi\u0105zane jest z jednej strony ze zwi\u0119kszaniem si\u0119 st\u0119\u017ce\u0144 azotu amonowego, wydzielanego z odtlenio-nego dna, z drugiej strony – z rosn\u0105cym st\u0119\u017ceniem azotu organicznego, spowodowanym namna\u017caniem si\u0119 sinic planktonowych oraz przy\u017cyciowym wydzielaniem produkt\u00f3w przemiany materii przez mikroorganizmy. Na procesy te rzutuj\u0105 silnie osady denne, kt\u00f3re bogate s\u0105 w materi\u0119 organiczn\u0105 produkowan\u0105 przez fitoplankton jeziorny, ale r\u00f3wnie\u017c nanoszon\u0105 w du\u017cych ilo\u015bciach ka\u017cdej jesieni w trakcie spuszczania wody ze staw\u00f3w ryb-nych. Poniewa\u017c jest to jezioro stratyfikowane termicznie, st\u0119\u017cenie azotu og\u00f3lnego w jego wodach nie powinno przekracza\u0107 1,5 mg N\/l. Na wszystkich stanowiskach w obr\u0119bie Jezio-ra Budziszewskiego st\u0119\u017cenie to nie mie\u015bci\u0142o si\u0119 wi\u0119c w dobrym stanie ekologicznym, a w pobli\u017cu wyp\u0142ywu przekracza\u0142o normy dla II klasy jako\u015bci w\u00f3d ok. 3- krotnie. R\u00f3wnie\u017c st\u0119-\u017cenie fosforu nale\u017ca\u0142o do bardzo wysokich. Wprawdzie w stosunku do st\u0119\u017cenia w dop\u0142y-waj\u0105cej Ma\u0142ej We\u0142nie uleg\u0142o ono w jeziorze obni\u017ceniu (wskutek wykorzystywania przez fitoplankton), to jednak nadal mie\u015bci\u0142o si\u0119 w przedziale 0,214-0,242 mg P\/l, przekraczaj\u0105c 3-krotnie norm\u0119 dla dobrego stanu ekologicznego, wynosz\u0105c\u0105 0,080 mg P\/l.<\/p>\n\n\n\n Przewodnictwo elektrolityczne, informuj\u0105ce o st\u0119\u017ceniu jon\u00f3w soli rozpuszczalnych w wodzie, zmniejsza si\u0119 wzd\u0142u\u017c osi pod\u0142u\u017cnej jeziora z 536 do 531 jiS\/cm, co wskazuje na ich pobieranie przez fitoplankton, rozwijaj\u0105cy si\u0119 w toni wodnej. Warto\u015bci te s\u0105 nadal stosunkowo wysokie, wskazuj\u0105c na zaawansowany stan trofii, jednak mieszcz\u0105 si\u0119 w normie dla dobrego stanu ekologicznego. Odczyn wody jest zasadowy, \u015bwiadcz\u0105c o intensywnym wykorzystywaniu nie tylko wolnego dwutlenku w\u0119gla, ale r\u00f3wnie\u017c kwa\u015bnych w\u0119glan\u00f3w w procesie produkcji pierwotnej fitoplanktonu. Wobec obecno\u015bci wysokich st\u0119\u017ce\u0144 mineralnych frakcji azotu i fosforu w jeziorze, to w\u0142a\u015bnie w\u0119giel mineralny jest czynnikiem ograniczaj\u0105cym wielko\u015b\u0107 produkcji pierwotnej. Stymuluje to rozw\u00f3j sinic, kt\u00f3re wykszta\u0142ci\u0142y przystosowania do korzystania z CO2, pochodz\u0105cego z kwa\u015bnych w\u0119glan\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n O wielko\u015bci biomasy wytwarzanego fitoplanktonu m\u00f3wi st\u0119\u017cenie chlorofilu-a oraz zawarto\u015b\u0107 sestonu, czyli zawiesiny organizm\u00f3w w toni wodnej. Obydwa te wska\u017aniki wykazuj\u0105 bardzo wysokie warto\u015bci. St\u0119\u017cenie chlorofilu-a ro\u015bnie wzd\u0142u\u017c osi pod\u0142u\u017cnej jeziora, co mo-\u017ce sugerowa\u0107 dodatkowe zasilanie toni wodnej w biogeny z osad\u00f3w dennych. Nie wykluczony jest r\u00f3wnie\u017c dop\u0142yw zanieczyszcze\u0144 z brzegu – z o\u015brodk\u00f3w wypoczynkowych lub zabudowa\u0144 wiejskich. Wysokie warto\u015bci st\u0119\u017ce\u0144 chlorofilu-a w jeziorze wskazuj\u0105 na z\u0142y stan ekologiczny jeziora (V klasa jako\u015bci). Potwierdza to dominacja sinic w sk\u0142adzie gatunkowym fitoplanktonu oraz dominuj\u0105cy gatunek Planktothrix agardhii, znany z wydzielania do wody bardzo niebezpiecznych toksyn. W my\u015bl Rozporz\u0105dzenia Ministra Zdrowia z 2011 r. (Dz.U. 258, Poz. 1549) jezioro to powinno by\u0107 wy\u0142\u0105czone z rekreacyjnego u\u017cytkowania, ze wzgl\u0119du na zagro\u017cenie dla zdrowia ludzi.<\/p>\n\n\n\n Ma\u0142a We\u0142na miedzy Jeziorem Budziszewskim a Jeziorem Rogozi\u0144skim<\/strong><\/p>\n\n\n\n Z Jeziora Budziszewskiego wyp\u0142ywa bardzo \u017cyzna woda, o czym \u015bwiadcz\u0105 wysokie st\u0119\u017cenia azotu og\u00f3lnego wynosz\u0105ce 3,77 mg N\/l i fosforu og\u00f3lnego – 1,121 mg P\/l. Woda ta zawiera bardzo du\u017co organicznej zawiesiny (seston 22,8 mg s.m.\/l), stanowi\u0105cej g\u0142\u00f3wnie fitoplankton, rozwijaj\u0105cy si\u0119 w jeziorze (chlorofil-a 110 jxg\/l). W trakcie przep\u0142ywu wody do mostu Szulca (3 km biegu rzeki) zachodzi bardzo intensywny proces jej samooczyszczania. Kr\u0119ty bieg rzeki spowalnia jej nurt, dzi\u0119ki czemu zawiesiny s\u0105 \u0142atwo zatrzymywane na ro-sn\u0105cych w rzece makrofitach, odfiltrowywane s\u0105 przez faun\u0119 bezkr\u0119gowc\u00f3w naro\u015blinnych i bentosowych rozk\u0142adane przez bakterie i grzyby wodne. Potwierdzeniem tego jest silne obni\u017cenie (o po\u0142ow\u0119) warto\u015bci chlorofilu-a oraz sestonu. Jednocze\u015bnie bardzo silnie zmniejsza si\u0119 st\u0119\u017cenie fosforan\u00f3w i fosforu og\u00f3lnego (prawie 4-krotnie) oraz nieznacznie st\u0119\u017cenie azotu og\u00f3lnego. Poniewa\u017c Ma\u0142a We\u0142na do uj\u015bcia do Jeziora Rogozi\u0144skiego ma do pokonania jeszcze odleg\u0142o\u015b\u0107 ok. 1 km, jako\u015b\u0107 jej w\u00f3d ulega tam dalszej poprawie. Z po-wy\u017cszego wynika, \u017ce odcinek rzeki mi\u0119dzy jeziorami spe\u0142nia bardzo wa\u017cn\u0105 rol\u0119 ochronn\u0105 dla ni\u017cej po\u0142o\u017conego Jeziora Rogozi\u0144skiego przed nap\u0142ywem sinic z Jeziora Budziszewskiego. Nale\u017cy wi\u0119c zachowa\u0107 obecny stan koryta rzecznego i \u017cyj\u0105ce w nim organizmy, gdy\u017c ich usuni\u0119cie i udro\u017cnienie przep\u0142ywu spowoduje nap\u0142yw du\u017cego \u0142adunku materii organicznej w postaci fitoplanktonu sinicowego oraz zwi\u0105zk\u00f3w biogennych, szczeg\u00f3lnie fosforu. W trakcie prac melioracyjnych na rzece dosz\u0142oby r\u00f3wnie\u017c do silnego zm\u0119tnienia wody osadami znajduj\u0105cymi si\u0119 w korycie i wniesienie z wod\u0105 rzeczn\u0105 tego \u0142adunku do Jeziora Rogozi\u0144skiego. Mog\u0142oby to spowodowa\u0107 gwa\u0142towne zu\u017cycie tlenu w cz\u0119\u015bci wlotowej Ma\u0142ej We\u0142ny do jeziora i doprowadzi\u0107 nawet do \u015bni\u0119cia ryb.<\/p>\n\n\n\n Jezioro Rogozi\u0144skie<\/strong><\/p>\n\n\n\n Pomimo pozytywnych zmian jako\u015bci wody w trakcie jej przep\u0142ywu z Jeziora Budzi-szewskiego, jest ona nadal z\u0142ej jako\u015bci, o czym \u015bwiadczy wysokie st\u0119\u017cenie chlorofilu oraz zdominowanie fitoplanktonu przez sinice. St\u0119\u017cenia fosforu rozpuszczonego i og\u00f3lnego obni\u017cone w rzece, ulegaj\u0105 silnemu zwi\u0119kszeniu ju\u017c w p\u0142ytkiej pocz\u0105tkowej cz\u0119\u015bci jeziora. Wysoka temperatura sprzyja szybkiej mineralizacji materii organicznej w osadach dennych i odtlenieniu g\u0142\u0119bszych jego warstw, co prowadzi do wydzielania fosforu do toni wodnej. W trakcie przep\u0142ywu wody przez jezioro dochodzi do ponownego, stopniowego obni\u017cenia tych wska\u017anik\u00f3w, w wyniku ich pobierania przez fitoplankton. St\u0119\u017cenie chlorofilu-a, b\u0119d\u0105cego miar\u0105 biomasy fitoplanktonu, r\u00f3wnie\u017c obni\u017ca si\u0119 wzd\u0142u\u017c d\u0142ugiej osi jeziora, wskazuj\u0105c na rol\u0119 Ma\u0142ej We\u0142ny jako najwa\u017cniejszego \u017ar\u00f3d\u0142a zanieczyszczenia jeziora. Zapewne drugim, ale r\u00f3wnie\u017c bardzo istotnym \u017ar\u00f3d\u0142em biogen\u00f3w, s\u0105 osady denne jeziora. Tzw. zasila-nie wewn\u0119trzne jeziora z osad\u00f3w dennych ma szczeg\u00f3lnie wa\u017cne znaczenie w okresie letnim, kiedy wysoka temperatura w\u00f3d sprzyja nagrzewaniu si\u0119 osad\u00f3w i szybkiej mineralizacji zawartej w nich materii organicznej. W tym czasie zwykle maleje wp\u0142yw zasilanie ze zlewni, gdy\u017c zmniejsza si\u0119 wymywanie z gleb (obecno\u015b\u0107 szaty ro\u015blinnej na polach) oraz nat\u0119\u017cenie przep\u0142ywu wody w rzece.<\/p>\n\n\n\n Bardzo wysokie st\u0119\u017cenia chlorofilu-a w jeziorze oraz sk\u0142ad fitoplanktonu zdominowanego przez sinice, wskazuj\u0105 na z\u0142y stan ekologiczny Jeziora Rogozi\u0144skiego. Potwierdzaj\u0105 to st\u0119\u017cenia azotu i fosforu og\u00f3lnego, kt\u00f3re ok. 2-krotnie przekraczaj\u0105 warto\u015bci przewidziane dla stanu dobrego.<\/p>\n\n\n\n Sie\u0107 rzeczna na terenie gminy ma \u0142\u0105czn\u0105 d\u0142ugo\u015b\u0107 59 km, w tym na d\u0142ugo\u015bci 10 km przep\u0142ywa przez jeziora. Najwi\u0119ksz\u0105 rzek\u0105 jest We\u0142na, przep\u0142ywaj\u0105ca przez gmin\u0119 na obszarze 29 km, zmieniaj\u0105c si\u0119 stopniowo z rzeki nizinnej w rzek\u0119 o charakterze g\u00f3rskim. Inne rzeki: Ma\u0142a We\u0142na, Flinta, Struga Soko\u0142owska, Rudka.<\/p>\n\n\n\n Stan czysto\u015bci rzek wyst\u0119puj\u0105cych na terenie gminy Rogo\u017ano kontroluje Wojew\u00f3dzki Inspektorat Ochrony \u015arodowiska w Poznaniu. Wyniki prowadzonych bada\u0144 jako\u015bci w\u00f3d z 2014 roku przedstawiono poni\u017cej.<\/p>\n\n\n\n Rzeka We\u0142na<\/strong><\/p>\n\n\n\n Stan ekologiczny rzeki by\u0142 s\u0142aby. Przyczyn\u0105 takiej oceny by\u0142 element biologiczny – fitobentos. Ocen\u0119 potwierdzi\u0142y elementy fizykochemiczne: BZTs, azot amonowy, azot Kjeldahla, azot og\u00f3lny, fosforany i fosfor og\u00f3lny, kt\u00f3re przekracza\u0142y warto\u015bci graniczne dla stanu dobrego. Stwierdzono niespe\u0142nianie wymaga\u0144 postawionych obszarom ochroniony Flinta<\/p>\n\n\n\n Wody rzeki Flinty zaliczono do w\u00f3d o umiarkowanym stanie ekologicznym. Podstaw\u0105 takiej oceny by\u0142 element biologiczny – fitobentos. Wody nie spe\u0142nia\u0142y wymaga\u0144, okre\u015blonych dla obszar\u00f3w chronionych; przypisano im z\u0142y stan.<\/p>\n\n\n\n Najwi\u0119ksze punktowe \u017ar\u00f3d\u0142o zagro\u017cenia dla w\u00f3d stanowi miejscowo\u015b\u0107 Ryczyw\u00f3\u0142.<\/p>\n\n\n\n Struga Soko\u0142owska<\/strong><\/p>\n\n\n\n Stan ekologiczny w\u00f3d okre\u015blono jako umiarkowany, mimo bardzo dobrego stanu badanego elementu biologicznego – fitobentosu. O takiej ocenie zadecydowa\u0142y elementy fizyko-chemiczne: og\u00f3lny w\u0119giel organiczny, azot Kjeldahla. Konsekwencj\u0105 oceny stanu ekologicznego jest przypisanie wodom z\u0142ego stanu. Dla w\u00f3d Strugi Soko\u0142owskiej nie zosta\u0142y spe\u0142nione wymagania dla obszar\u00f3w chronionych Rudka<\/p>\n\n\n\n Badania wskaza\u0142y na osi\u0105gni\u0119cie dobrego stanu ekologicznego. Zadecydowa\u0142 o tym element biologiczny – fitobentos. Wobec braku oceny stanu chemicznego nie mo\u017cna oceni\u0107 stanu w\u00f3d.<\/p>\n\n\n\n Gospodarka wodno\u015bciekowa na terenie Gminy Rogo\u017ano<\/p>\n\n\n\n Od wielu lat priorytetem w dzia\u0142aniach samorz\u0105du lokalnego by\u0142o podejmowanie dzia\u0142a\u0144 zmierzaj\u0105cych do uporz\u0105dkowania gospodarki \u015bciekowej w gminie.<\/p>\n\n\n\n Podj\u0119te przez Gmin\u0119 Rogo\u017ano zadanie zwi\u0105zane z budow\u0105 kanalizacji sanitarnej dla aglomeracji Rogo\u017ana okaza\u0142o si\u0119 zadaniem niezwykle trudnym. Inwestycje s\u0142u\u017c\u0105ce ochro-nie \u015brodowiska s\u0105 bardzo kosztowne i przerastaj\u0105 mo\u017cliwo\u015bci finansowe samorz\u0105d\u00f3w. Brak \u015brodk\u00f3w w bud\u017cetach gmin oraz ograniczony, szczeg\u00f3lnie w pierwszym okresie funkcjonowania odrodzonych samorz\u0105d\u00f3w, dost\u0119p do \u015brodk\u00f3w pomocowych, spowodowa\u0142, \u017ce ambitne plany i zamierzenia nale\u017ca\u0142o weryfikowa\u0107 i dzieli\u0107 na etapy. Pomimo trudno\u015bci Gmina podejmowa\u0142a dzia\u0142ania zmierzaj\u0105ce do osi\u0105gni\u0119cia celu. Przedsi\u0119wzi\u0119cie zrealizowano w czterech etapach, zako\u0144czenie pierwszego etapu nast\u0105pi\u0142o w 2003r, natomiast ostatniego w roku 2013. \u0141\u0105cznie w okresie realizacji w\/w inwestycji Gmina Rogo\u017ano wybudowa\u0142a nowoczesn\u0105 oczyszczalni\u0119 \u015bciek\u00f3w, blisko 55 km sieci kanalizacji sanitarnej oraz prawie 1300 przy\u0142\u0105czy. Przybli\u017cona \u0142\u0105czna warto\u015b\u0107 zrealizowanych inwestycji wynios\u0142a oko\u0142o 54,85 min z\u0142. Finalny efekt realizacji ostatniego etapu inwestycji to mo\u017cliwo\u015b\u0107 pod\u0142\u0105czenia do sieci kanalizacyjnej budynk\u00f3w zamieszka\u0142ych przez ponad 3500 mieszka\u0144c\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n Wed\u0142ug danych na dzie\u0144 31.12.2015 r. \u0142\u0105czna liczba um\u00f3w zawartych na odprowadzanie \u015bciek\u00f3w do nowej kanalizacji wynosi\u0142a 607 i obejmowa\u0142a 2874 u\u017cytkownik\u00f3w, co stanowi 81,72% przewidywanej liczby u\u017cytkownik\u00f3w sieci, okre\u015blonej we wniosku na do-finansowanie. W latach 2016-2017 szczeg\u00f3lnie zaakcentowana zosta\u0142a kwestia kontroli cz\u0119stotliwo\u015bci opr\u00f3\u017cniania zbiornik\u00f3w bezodp\u0142ywowych. Jest to kolejny po wybudowaniu i uruchomieniu systemu zbiorczego odbioru i oczyszczania \u015bciek\u00f3w, etap dzia\u0142a\u0144 zmierzaj\u0105cych do poprawy jako\u015bci w\u00f3d powierzchniowych oraz og\u00f3lnego stanu \u015brodowiska. Jednym z powod\u00f3w wzmo\u017cenia aktywno\u015bci w tym zakresie by\u0142o silne ska\u017cenie w\u00f3d jeziora Nienawiszcz Ma\u0142y, kt\u00f3rego skutki uda\u0142o si\u0119 zneutralizowa\u0107 jednak wymaga\u0142o to kosztownej rekultywacji. Jako g\u0142\u00f3wn\u0105 przyczyn\u0119 ska\u017cenia wskazuje si\u0119 zrzut \u015bciek\u00f3w bytowych. W konsekwencji powy\u017cszego wdra\u017cany jest \u015bcis\u0142y monitoring bilansu wodno\u015bciekowego na terenie gminy. Obszary nie posiadaj\u0105ce dost\u0119pu do kanalizacji sanitarnej zosta\u0142y obj\u0119te programem kontroli cz\u0119stotliwo\u015bci opr\u00f3\u017cniania zbiornik\u00f3w na nieczysto\u015bci ciek\u0142e prowadzonej przez stra\u017c miejsk\u0105. W roku 2016 przeprowadzono kontrol\u0119 w miejscowo\u015bciach: Biniewo, Boguniewo, Nienawiszcz, Nienawiszcz dzia\u0142ki rekreacyjne I i II, S\u0142omowo, Szczyt-no, Nowy M\u0142yn, Budziszewko – o\u015brodek wypoczynkowy Orsa. Ponadto rozpocz\u0119to kontro-le w miejscowo\u015bciach – Budziszewko, Studzienice i Pru\u015bce. Przeprowadzone kontrole przynios\u0142y wymierne skutki, na punkcie zlewnym \u015bciek\u00f3w, odnotowano wyra\u017any wzrost ilo\u015bci dowo\u017conych \u015bciek\u00f3w. Kontrole b\u0119d\u0105 ponawiane.<\/p>\n\n\n\n W celu poprawy stanu gospodarki wodno\u015bciekowej oraz wsparcia mieszka\u0144c\u00f3w w modernizacji istniej\u0105cych i budowie nowych urz\u0105dze\u0144, przyj\u0119to uchwa\u0142\u0119 nr XLIII\/410\/2017 z dnia 14 lipca 2017 r, w sprawie zasad udzielania dotacji celowej na dofinansowanie cz\u0119\u015bci koszt\u00f3w budowy przydomowych oczyszczalni \u015bciek\u00f3w na terenie gminy Rogo\u017ano. Nab\u00f3r na dofinansowanie budowy przydomowych oczyszczalni \u015bciek\u00f3w odbywa si\u0119 w trybie ci\u0105g\u0142ym. W roku 2017 z\u0142o\u017cono 35 wniosk\u00f3w, z kt\u00f3rych zrealizowano 23 na \u0142\u0105czn\u0105 kwot\u0119 dofinansowania w wysoko\u015bci 63 468,96 z\u0142. W roku 2018 do ko\u0144ca kwietnia z\u0142o\u017cono 27 wniosk\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n Na fali szeroko zakrojonych dzia\u0142a\u0144 w zakresie czysto\u015bci w\u00f3d podj\u0119to r\u00f3wnie\u017c per-spektywiczne prace nad ustaleniem stanu faktycznego, przyczyn oraz potencjalnych kierunk\u00f3w dzia\u0142a\u0144 w sprawie rekultywacji jezior Rogozi\u0144skiego i Budziszewskiego oraz rzeki ma\u0142ej We\u0142ny. W ramach podj\u0119tych czynno\u015bci przeprowadzono badania laboratoryjne w\u00f3d, w wyniku kt\u00f3rych ustalono silne zanieczyszczenie biogenami. W poszukiwaniu me-tod rozwi\u0105zania problemu czysto\u015bci jezior nawi\u0105zano wsp\u00f3\u0142prac\u0119 ze \u015brodowiskami naukowo akademickimi specjalizuj\u0105cymi si\u0119 w tej tematyce. Istotnym czynnikiem maj\u0105cym wp\u0142yw na zakres dzia\u0142a\u0144 jest fakt, \u017ce jeziora jak i rzeka nie s\u0105 w\u0142asno\u015bci\u0105 gminy, zatem ograniczone s\u0105 te\u017c mo\u017cliwo\u015bci bezpo\u015bredniego odzia\u0142ywania na ich stan. Nie mniej stan czysto\u015bci w\u00f3d jest niezmiernie istotny dla samorz\u0105du gminy.<\/p>\n\n\n\n Kolejnym etapem prac zmierzaj\u0105cych do poprawy stanu czysto\u015bci jezior jest podj\u0119cie za zgod\u0105 organ\u00f3w w\u0142a\u015bcicielskich dzia\u0142a\u0144 maj\u0105cych na celu rekultywacj\u0119 zdegradowanych zbiornik\u00f3w. W dniu 29 grudnia 2017 r. Marsza\u0142ek Wojew\u00f3dztwa Wielkopolskiego na wniosek Gminy Rogo\u017ano wyda\u0142 pozwolenie wodnoprawne na wprowadzanie do w\u00f3d powierzchniowych Jeziora Budziszewskiego i Jeziora Rogozi\u0144skiego substancji hamuj\u0105cych rozw\u00f3j glon\u00f3w. W ostatnim czasie wykonany zosta\u0142 podw\u00f3jny zabieg mobilnej aeracji pulweryzacyjnej z precyzyjn\u0105 inaktywacj\u0105 fosforu na powierzchni obu jezior przy u\u017cyciu chlorku magnezu. W kolejnych etapach rekultywacji jezior uruchomiona zostanie sta\u0142a strefa inaktywacji fosforu na dnie obu jezior po\u0142o\u017cona na g\u0142\u0119boko\u015bci powy\u017cej 5 m za pomoc\u0105 preparatu SINOBENT, nast\u0105pi r\u00f3wnie\u017c intensywne zarybianie zbiornika naryb-kiem szczupaka, sandacza i suma oraz uruchomiony zostanie aerator pulweryzacyjny na Jeziorze Rogo\u017ano. Zabiegi rekultywacyjne b\u0119d\u0105 wykonywane zgodnie z harmonogramem prac okre\u015blonym w pozwoleniu wodnoprawnym do ko\u0144ca 2020 roku. Celem prowadzonych dzia\u0142a\u0144 rekultywacyjnych zbiornik\u00f3w wodnych jest przede wszystkim poprawa jako\u015bci w\u00f3d Jeziora Rogozi\u0144skiego i Jeziora Budziszewskiego oraz przywr\u00f3cenie dawnych ich cech u\u017cytkowych i przyrodniczych poprzez ograniczenie ich widocznych skutk\u00f3w degradacji. Osi\u0105gni\u0119ty efekt przyczyni si\u0119 do wzrostu atrakcyjno\u015bci turystycznej akwen\u00f3w i stworzy warunki do wypoczynku i rybo\u0142\u00f3wstwa, bowiem dodatkowym efektem stanie si\u0119 poprawa warunk\u00f3w bytowania ichtiofauny zamieszkuj\u0105cej jeziora. Pan radny Sebastian Kupidura zapyta\u0142, kto zarybia\u0142 jezioro?<\/p>\n\n\n\n Pan burmistrz Roman Szuberski poinformowa\u0142 radnych, \u017ce zarybianie nast\u0105pi\u0142o z urz\u0119du, natomiast metoda zarybienia zosta\u0142a okre\u015blona w decyzji \u015brodowiskowej.<\/p>\n\n\n\n Pan radny Janus zapyta\u0142, jaki koszt by\u0142 tego zarybienia? Pan Szuberski poinformowa\u0142, \u017ce za kwot\u0119 ok 27 tys z\u0142 wpuszczono 37 tys sztuk szczupaka. Pan radny Pawe\u0142 Wojciechowski zapyta\u0142, czy zosta\u0142y ju\u017c wykonane pr\u00f3bki czysto\u015bci wody ? Pani burmistrz Tomaszewska, powiedzia\u0142a, \u017ce pr\u00f3bki takie wykonywane s\u0105 kr\u00f3tko przed sezonem.<\/p>\n\n\n\n Radni dyskutowali nad problemem przep\u0142awki i jazu. Pan burmistrz powiedzia\u0142, \u017ce w zwi\u0105zku z przyj\u0119tym porozumieniem z Wodami Polskimi b\u0119dzie ten temat rozwi\u0105zywany.<\/p>\n\n\n\n