![\"\"](\"https:\/\/czyste-jeziora.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/04\/ChronmyPrzyrodniczySkarbWarszawy_ZakoleWawerskie.jpeg\")
W zwi\u0105zku z przewa\u017caj\u0105c\u0105 prywatn\u0105 w\u0142asno\u015bci\u0105 grunt\u00f3w przysz\u0142o\u015b\u0107 tego miejsca jest niepewna. Wkraczaj\u0105ca coraz g\u0142\u0119biej w \u0142\u0105ki zabudowa, osuszanie i zasypywanie terenu, a w konsekwencji destabilizacja stosunk\u00f3w wodnych, zagra\u017caj\u0105 torfowisku, b\u0119d\u0105cemu miejscem \u017cycia wielu rzadkich i chronionych gatunk\u00f3w ro\u015blin, zwierz\u0105t i grzyb\u00f3w. Zmiana charakteru Zakola Wawerskiego to pozbawienie Warszawy i jej mieszka\u0144c\u00f3w obszaru, kt\u00f3ry spe\u0142nia niezwykle wa\u017cne funkcje \u2013 ch\u0142odzi miasto i lokalnie \u0142agodzi klimat, retencjonuje wody opadowe, \u0142agodz\u0105c skutki gwa\u0142townych burz i d\u0142ugotrwa\u0142ych okres\u00f3w bez opad\u00f3w, a tak\u017ce deponuje ogromne ilo\u015bci w\u0119gla, kt\u00f3ry w przypadku osuszenia terenu przedosta\u0142by si\u0119 do atmosfery.<\/p>\n\n\n\n
Wzywamy w\u0142adze Warszawy do wzi\u0119cia odpowiedzialno\u015bci za ca\u0142y obszar Zakola Wawerskiego i ocalenie tego miejskiego mokrad\u0142a. Zakole mo\u017ce sta\u0107 si\u0119 wyj\u0105tkowym mokrad\u0142owym parkiem, kt\u00f3ry da mieszka\u0144com mo\u017cliwo\u015b\u0107 korzystania z tego terenu jako miejsca spacer\u00f3w i wypoczynku, a tak\u017ce nieinwazyjnego obcowania z przyrod\u0105, edukacji o roli wody i mokrade\u0142 w miastach w kontek\u015bcie zmian klimatu. Domagamy si\u0119 ochrony Zakola Wawerskiego przed degradacj\u0105 i uchwalenia dla tego obszaru plan\u00f3w miejscowych z zapisami, kt\u00f3re skutecznie zabezpiecz\u0105 go przed zabudow\u0105, podwy\u017cszaniem gruntu, karczowaniem, odwadnianiem, wywozem \u015bmieci i innymi praktykami wp\u0142ywaj\u0105cymi negatywnie na warto\u015b\u0107 tego miejsca dla przyrody i klimatu. Konieczne jest uregulowanie przez miasto kwestii w\u0142asno\u015bciowych, by mo\u017cna by\u0142o realnie chroni\u0107 i udost\u0119pnia\u0107 ten obszar, dowodz\u0105c odpowiedzialnego podej\u015bcia do sk\u0142adanych deklaracji klimatycznych.<\/p>\n\n\n\n
Dlaczego ta sprawa jest wa\u017cna?<\/h3>\n\n\n\n
Mokrad\u0142a podnosz\u0105 jako\u015b\u0107 \u017cycia w mie\u015bcie i s\u0105 naturalnym sojusznikiem w walce z katastrof\u0105 klimatyczn\u0105. To miejsca retencji wody, przeciwdzia\u0142aj\u0105ce zar\u00f3wno suszom, jak i powodziom, oczyszczaj\u0105ce wod\u0119 i powietrze, a tak\u017ce \u0142agodz\u0105ce zjawisko miejskiej wyspy ciep\u0142a. Ze wzgl\u0119du na sw\u00f3j podmok\u0142y charakter i zwi\u0105zan\u0105 z nim niedost\u0119pno\u015b\u0107 pe\u0142ni\u0105 r\u00f3wnie\u017c funkcj\u0119 ostoi dzikiej przyrody. Same torfowiska stanowi\u0105 przy tym olbrzymie magazyny w\u0119gla, przez tysi\u0105ce lat wy\u0142apywanego z atmosfery i zatrzymywanego pod ziemi\u0105. Ponad 90% dawnej powierzchni polskich torfowisk zosta\u0142o zdegradowanych na skutek osuszenia, a naturalne bagna w europejskiej stolicy to zupe\u0142na rzadko\u015b\u0107! Najnowsze badania pokazuj\u0105, \u017ce w zakolskim torfie zmagazynowane zosta\u0142o tyle w\u0119gla, co w milionie bary\u0142ek ropy naftowej. Osuszenie tego terenu spowodowa\u0142oby ponowne uwolnienie do atmosfery ilo\u015bci dwutlenku w\u0119gla r\u00f3wnej emisji 91 tys. samochod\u00f3w je\u017cd\u017c\u0105cych bez przerwy przez rok.
Przyrodnicy od dawna twierdz\u0105, \u017ce Zakole Wawerskie to bezcenny skarb, fenomen w skali europejskiej. Mieszkaj\u0105 i rozmna\u017caj\u0105 si\u0119 tu ptaki rzadko spotykane w mie\u015bcie (m.in. derkacze, g\u0105siorki, dziwonie, wodniki) oraz p\u0142azy, kt\u00f3rych \u015bwiatowa liczebno\u015b\u0107 dramatycznie spada (ropucha szara, traszka zwyczajna, grzebiuszka ziemna) czy rzadkie gatunki flory, jak kosaciec syberyjski czy przedstawiciele storczykowatych \u2013 kuku\u0142ka krwista, kruszczyk szerokolistny. W latach 90. w le\u015bnych fragmentach Zakola notowano zag\u0119szczenia ptasich populacji por\u00f3wnywalne z gr\u0105dami Puszczy Bia\u0142owieskiej. Cho\u0107 przymierzano si\u0119 w\u00f3wczas do utworzenia w p\u00f3\u0142nocnej cz\u0119\u015bci Zakola rezerwatu, nie uda\u0142o si\u0119 ze wzgl\u0119du prywatn\u0105 w\u0142asno\u015b\u0107 grunt\u00f3w. W p\u00f3\u0142nocnej cz\u0119\u015bci w olsie powo\u0142ano ostatecznie zesp\u00f3\u0142 przyrodniczo-krajobrazowy.<\/p>\n\n\n\n
Status reszty terenu pozostaje niepewny \u2013 mimo wskazania ca\u0142ego Zakola Wawerskiego jako cz\u0119\u015bci Warszawskiego Obszaru Chronionego Krajobrazu, nie ma on zagwarantowanej skutecznej ochrony. Wobec braku planu miejscowego zabudowa wdziera si\u0119 w Zakole na podstawie warunk\u00f3w zabudowy. Nielegalne dzia\u0142ania w postaci osuszania i podwy\u017cszania terenu podejmowane s\u0105 tu regularne, cho\u0107 zgodnie z prawem wodnym nie mo\u017cna samorzutnie zmienia\u0107 nat\u0119\u017cenia ani kierunku sp\u0142ywu w\u00f3d. Przestrzenie otwarte, \u0142\u0105ki, dawne pola uprawne stanowi\u0105 istotn\u0105 cz\u0119\u015b\u0107 zlewni zasilaj\u0105cej wod\u0105 pozosta\u0142\u0105 cz\u0119\u015b\u0107 Zakola \u2013 wszelkie zmiany mog\u0105 prowadzi\u0107 do zachwiania r\u00f3wnowagi i nieodwracalnej degradacji torfowiska.<\/p>\n\n\n\n
Czy sta\u0107 nas na doprowadzenie do zniszczenia tak unikalnego obszaru? Wymaga to spojrzenia w nieco szerszej perspektywie \u2013 dostrze\u017cenia po\u017cytk\u00f3w, kt\u00f3re p\u0142yn\u0105 z utrzymania du\u017cych przestrzeni zielonych. Aby wype\u0142ni\u0107 za\u0142o\u017cenia unijnej Strategii Bior\u00f3\u017cnorodno\u015bci 2030, Komisja Europejska wzywa do opracowania ambitnych plan\u00f3w zazieleniania obszar\u00f3w miejskich. W ramach dotrzymywania deklaracji klimatycznych i adaptacji miast do zmian klimatu, cz\u0119\u015b\u0107 bud\u017cetu samorz\u0105d\u00f3w przeznaczana jest na tworzenie tzw. b\u0142\u0119kitno-zielonej infrastruktury \u2013 np. ogrod\u00f3w deszczowych, kt\u00f3re zaledwie imituj\u0105 mokrad\u0142a. Kompleks mokrade\u0142 Zakola Wawerskiego to ponad 270 ha naturalnej b\u0142\u0119kitno-zielonej infrastruktury i ostoi dziko\u015bci, kt\u00f3rej nie trzeba tworzy\u0107 \u2013 wystarczy jej nie niszczy\u0107 i zapewni\u0107 jej nale\u017cyt\u0105 ochron\u0119!<\/p>\n\n\n\n
Co nale\u017cy zrobi\u0107?<\/p>\n\n\n\n
Niezb\u0119dna jest skuteczna ochrona ca\u0142ego obszaru Zakola Wawerskiego przed osuszeniem. Niestety, nie zapewnia jej ani zesp\u00f3\u0142 przyrodniczo-krajobrazowy, ani Warszawski Obszar Chronionego Krajobrazu. Priorytetem powinno by\u0107 utrzymanie podmok\u0142ego charakteru tego kompleksu. Pe\u0142nienie przez niego funkcji parku retencji pozwoli\u0142oby na przemy\u015blane udost\u0119pnienie cz\u0119\u015bci mokrad\u0142a wszystkim warszawiakom, daj\u0105c im dost\u0119p do nowego obszaru zieleni publicznej, a jednocze\u015bnie gwarantuj\u0105c miejsce do \u017cycia i rozmna\u017cania p\u0142azom, ptakom i jego innym dzikim mieszka\u0144com. Utworzenie parku mokrad\u0142owego na Zakolu wymaga\u0142oby minimalnej ingerencji w jego przyrod\u0119, polegaj\u0105cej na wytyczeniu \u015bcie\u017cek i k\u0142adek, czy okresowym koszeniu cz\u0119\u015bci podmok\u0142ych \u0142\u0105k. Tego typu forma dzikiego parku publicznego z dominuj\u0105c\u0105 funkcj\u0105 retencji wody by\u0142aby innowacyjnym i wyj\u0105tkowym na skal\u0119 europejsk\u0105 rozwi\u0105zaniem. Miejsce to powinno pe\u0142ni\u0107 funkcj\u0119 edukacyjn\u0105 o roli wody i teren\u00f3w podmok\u0142ych w miastach w kontek\u015bcie przeciwdzia\u0142ania kryzysowi klimatycznemu.<\/p>\n\n\n\n
Dodatkowym argumentem za zachowaniem i monitorowaniem wilgotno\u015bci tego terenu, oraz wypracowaniem d\u0142ugoterminowej strategii zarz\u0105dzania wod\u0105, jest zabezpieczenie rejonu Wawra na wypadek powodzi i suszy. Przebudowa systemu melioracji i cz\u0119\u015bciowa renaturyzacja kana\u0142\u00f3w na podstawie kompleksowych bada\u0144 hydrologicznych, zwi\u0119kszy mo\u017cliwo\u015bci retencyjne tego obszaru oraz zapewni bezpieczn\u0105 i harmonijn\u0105 koegzystencj\u0119 okolicznych mieszka\u0144c\u00f3w z przyrod\u0105.<\/p>\n\n\n\n
Aby tereny te mog\u0142y by\u0107 faktycznym dobrem wsp\u00f3lnym i s\u0142u\u017cy\u0107 ca\u0142ej Warszawie, w tym lokalnej spo\u0142eczno\u015bci, a tak\u017ce przysz\u0142ym pokoleniom, miasto musi obj\u0105\u0107 ten teren opiek\u0105. Odpowiednie zapisy w miejscowych planach zagospodarowania przestrzennego, wieloletni plan wykupu, dzier\u017cawy lub odszkodowa\u0144 dla w\u0142a\u015bcicieli grunt\u00f3w oraz podj\u0119cie si\u0119 realnej ochrony ca\u0142ego obszaru Zakola Wawerskiego b\u0119dzie dowodem odpowiedzialnego i realistycznego podej\u015bcia do sk\u0142adanych deklaracji klimatycznych.<\/p>\n\n\n\n
\u0179r\u00f3d\u0142o: https:\/\/naszademokracja.pl<\/a><\/p>\n\n\n\n