{"id":2092,"date":"2022-08-19T07:32:00","date_gmt":"2022-08-19T05:32:00","guid":{"rendered":"https:\/\/czyste-jeziora.pl\/?p=2092"},"modified":"2022-08-19T13:39:02","modified_gmt":"2022-08-19T11:39:02","slug":"stanowisko-w-spr-rzeki-odry-prof-dr-hab-robert-czerniawski","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/czyste-jeziora.pl\/?p=2092","title":{"rendered":"Stanowisko w spr. rzeki Odry – prof. dr hab. Robert Czerniawski"},"content":{"rendered":"\n

W zwi\u0105zku z tym, \u017ce w ostatnim tygodniu pojawi\u0142o si\u0119 mn\u00f3stwo, komisji, komitet\u00f3w, zespo\u0142\u00f3w, kt\u00f3re maj\u0105 r\u00f3\u017cne spojrzenie na Odr\u0119 i szczeg\u00f3lnie na jej ratowanie, pomy\u015bla\u0142em sobie, \u017ce napisz\u0119 prosty ch\u0142odny komentarz do tej ca\u0142ej, og\u00f3lnej psychozy. Troch\u0119 zaczyna to wszystko irytowa\u0107, jeszcze nie \u015bmieszy\u0107.<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/figure>\n\n\n\n

Zwyczajnie zacz\u0105\u0142 si\u0119 wy\u015bcig do Odry, kto pierwszy, kto jak najszybciej znajdzie si\u0119 nad t\u0105 rzek\u0105, aby us\u0142ysza\u0142 o nim \u015awiat. Co jest oczywi\u015bcie op\u0142acalne, na kr\u00f3tk\u0105 met\u0119. Wygl\u0105da na to, ze najwi\u0119cej do powiedzenia maja Ci, kt\u00f3rzy nad Odr\u0105 rzadko bywaj\u0105, albo wcale, feruj\u0105 gotowe ju\u017c wyroki, Ci, kt\u00f3rzy oskar\u017caj\u0105 tylko cz\u0142owieka i Ci kt\u00f3rzy oskar\u017caj\u0105 tylko natur\u0119, albo Ci, kt\u00f3rzy maj\u0105 jakie\u015b szcz\u0105tkowe wyniki bada\u0144, kt\u00f3re s\u0105 oczywi\u015bcie wa\u017cne, ale nie poka\u017c\u0105 \u017cadnych tendencji. Gdyby\u015bmy chcieli, po\u0142\u0105czy\u0107 w jedn\u0105 ca\u0142o\u015b\u0107 wszystkie pomys\u0142y \u201especjalist\u00f3w\u201d, aby Odr\u0119 \u201eratowa\u0107\u201d, to oczywi\u015bcie bardziej j\u0105 zepsujemy, ni\u017c wygl\u0105da obecnie w tym z\u0142ym stanie katastrofy ekologicznej, bo tak jest.Na temat wielu teorii tej tragedii nie b\u0119d\u0119 pisa\u0142, bo to zb\u0119dne. Wa\u017cne \u017ce pojawi\u0142 si\u0119 zakwit wody, intensywny, jakie\u015b 2 tygodnie temu i tutaj trzeba szuka\u0107 przyczyn, to tyle. Co nale\u017cy teraz zrobi\u0107 aby Odra si\u0119 poprawi\u0142a, nie naprawi\u0142a, bo efekt tego stanu b\u0119dzie trwa\u0142 wiele lat. Najlepiej nie robi\u0107 nic. Rzeka to rzeka, pozostawiona sama sobie, w \u201e\u015bwi\u0119tym spokoju\u201d zacznie si\u0119 samoistnie \u201esamooczyszcza\u0107\u201d i odbudowywa\u0107. Mo\u017cna jej oczywi\u015bcie pom\u00f3c, ale delikatnie, bez spektakularnych wielkich budowli, typu progi, zbiorniki retencyjne, pi\u0119trzenia, bo to spowolni pr\u0119dko\u015b\u0107 pr\u0105du wody, w kt\u00f3rych organizmy planktonowe zwi\u0119ksz\u0105 swoj\u0105 liczebno\u015b\u0107, nawet 10-, 20-krotnie w stosunku do tego, co teraz obserwujemy. W przypadku planktonu ro\u015blinnego, intensywno\u015b\u0107 zakwit\u00f3w wody b\u0119dzie wi\u0119ksza. Opr\u00f3cz z\u0142otych alg, kt\u00f3re lubi\u0105 zasolon\u0105 wod\u0119, pojawi\u0105 si\u0119 sinice, kt\u00f3re lubi\u0105 delikatny przep\u0142yw wody. Pomijam nawet inne grupy planktonu ro\u015blinnego, kt\u00f3re r\u00f3wnie\u017c swoje zag\u0119szczenie zwi\u0119ksz\u0105. Dalej b\u0119dzie dochodzi\u0142o do przesycenia wody tlenem i przyduch, obumierania tej biomasy, odtleniania warstw przydennych, fermentacji i dalej uwalniania do wody rozpuszczonych zwi\u0105zk\u00f3w biogennych i ich dalszego wykorzystywania przez kolejne grupy glon\u00f3w planktonowych. Tak wi\u0119c, budowanie w korycie, przebudowywanie koryta efekt ten znacznie, znacznie powi\u0119kszy. Odra zostanie popsuta na zawsze, bezwzgl\u0119dnie. Warto odnie\u015b\u0107 ten chory ekosystem Odry do cz\u0142owieka. Cz\u0142owiek, kt\u00f3rzy rzuca palenie, aby lepiej si\u0119 poczu\u0107, wystarczy, \u017ce je rzuci. Nie musi do tego d\u017awiga\u0107 na plecach respiratora, ani montowa\u0107 bypass\u00f3w. To zb\u0119dne. W kilka lat poprawi stan swoich p\u0142uc i stan swojego zdrowia. Tak samo b\u0119dzie z rzek\u0105, im mniej ingerencji, tym lepiej. W tej chwili Odra powinna sta\u0107 si\u0119 p\u0142ytka i szeroka, po to aby mog\u0142y si\u0119 w niej rozwija\u0107 maktrofity (ro\u015bliny naczyniowe, zwyk\u0142e z \u0142odyg\u0105, li\u015b\u0107mi, korzeniami, kwiatami \"\ud83d\ude0a\" ), bo to one b\u0119d\u0105 w Odrze odgrywa\u0142y najwi\u0119ksz\u0105 rol\u0105 w samooczyszczaniu rzeki. Dodatkowo, zbiorniki wody stoj\u0105cej zwi\u0119kszaj\u0105 parowanie, wi\u0119c prowadz\u0105 do utraty wody, przeciwnie do spodziewanego przez pomys\u0142odawc\u00f3w efektu.Kolejna rzecz, to konieczno\u015b\u0107 wycofania z Odry, wszelkich maszyn pracuj\u0105cych na rzecz jej pog\u0142\u0119biania. To te\u017c dzi\u0119ki nim, albo w\u0142a\u015bciwie przez nie, do wody przedostaje si\u0119 z osad\u00f3w jaka\u015b, nie wiemy jak du\u017ca, koncentracja metali ci\u0119\u017ckich, i zwi\u0105zk\u00f3w biogennych, kt\u00f3rych w osadach Odry jest du\u017co. To rzeka \u201eprzemys\u0142owa\u201d. Takie prace trwaj\u0105 na ca\u0142ym odcinku Odry, przynajmniej od roku. Dalej, to utrzymanie w\u00f3d gruntowych w zlewni rzeki. Fakt, opad\u00f3w w zlewni Odry jest ma\u0142o. Klimat si\u0119 zmienia. Jednak, tym bardziej nale\u017cy zaprzesta\u0107 prowadzenia prac tzw. utrzymaniowych rzek, albo znacznie jej ograniczy\u0107. Wiele z takich prac, zamiast zatrzyma\u0107 wod\u0119 w zlewni, w dorzeczu powoduje szybsze jej odprowadzanie do Ba\u0142tyku. Ponadto, wiele takich prac, z powod\u00f3w powodziowych prowadzonych jest w miejscach gdzie powodzi ani podtopie\u0144 nigdy nie by\u0142o. Ba, takie prace prowadzone s\u0105 nawet w wyschni\u0119tych korytach. Uwa\u017cam, \u017ce niekt\u00f3re obszary w zlewni powinny by\u0107 obligatoryjnie w\u0142\u0105czane w program gospodarki wodnej, jako celowo zalesiane lub celowo wy\u0142\u0105czone z wyr\u0119bu las\u00f3w. By\u0107 mo\u017ce dobrym pomys\u0142em, by\u0142oby wyw\u0142aszczanie grunt\u00f3w na rzecz zielonej retencji w\u00f3dy, w konsekwencji retencji gruntowej. Skoro mo\u017cna wyw\u0142aszcza\u0107 przy budowie autostrad, czy lotnisk, to tutaj problem gospodarki wodnej jest wa\u017cniejszy, zdecydowanie wa\u017cniejszy. Monitoring. Konieczny jest ci\u0105g\u0142y, sta\u0142y monitoring chocia\u017c podstawowych parametr\u00f3w w\u00f3d w przynajmniej dobowych interwa\u0142ach. Pomy\u015blmy, ile mogliby\u015bmy wcze\u015bniej wiedzie\u0107, gdyby taki monitoring funkcjonowa\u0142? Edukacja ekologiczna i zmiana mentalno\u015bci. Cz\u0119sto bagatelizowane, uwa\u017cam najwa\u017cniejsze. Oczywi\u015bcie nie dla dwudziesto-, czy czterdziestolatk\u00f3w, bo na zmian\u0119 mentalno\u015bci ju\u017c za p\u00f3\u017ano \"\ud83d\ude09\"K , ale m\u0142odsi maj\u0105 jeszcze szanse. To akurat tyle czasu ile potrzeba na podstawow\u0105 odbudow\u0119 i popraw\u0119 warunk\u00f3w \u015brodowiskowych Odry, jakie\u015b 10 lat. Uwa\u017cam, \u017ce wa\u017cne jest przeniesienie gospodarowania wodami, do ministerstwa w\u0142a\u015bciwego \u015brodowisku, nie infrastrukturze. Rzeki to nie infrastruktura drogowa, to ekosystem. Autostrada to infrastruktura drogowa, ale ju\u017c nie ekosystem. Jest r\u00f3\u017cnica. Jednak, nie wiem, czy zauwa\u017cyli\u015bmy, ale du\u017ce rzeki oficjalnie cz\u0119\u015bciej nazywa si\u0119 drogami wodnymi ni\u017c rzekami, to oczywisty, a by\u0107 mo\u017ce kontrolowany b\u0142\u0105d. Konieczna jest modernizacja ma\u0142ych oczyszczalni \u015bciek\u00f3w, likwidacja nielegalnych zrzut\u00f3w \u015bciek\u00f3w. Wiele takich oczyszczalni pracuje od 30-40 lat na tych samych zespo\u0142ach, przy tej samej wydajno\u015bci. Zupe\u0142nie niezrozumia\u0142y dla mnie jest usprawiedliwiony zrzut do rzek surowego \u015bcieku, w przypadku przekroczenia wydajno\u015bci oczyszczalni. Ka\u017cdy mo\u017ce tak si\u0119 usprawiedliwi\u0107. Na koniec, nie uwa\u017cam, \u017ce Odra umar\u0142a, jest w bardzo z\u0142ym stanie, to fakt, ale \u017cyje. Je\u015bli \u017cyje, ma szanse na odbudow\u0119, tylko nie nale\u017cy jej w tym przeszkadza\u0107. Niech ka\u017cdy robi tyle, na ile mo\u017ce, a przede wszystkim na czym si\u0119 zna. S\u0142uchajmy specjalist\u00f3w, nie polityk\u00f3w, nie decydent\u00f3w, nie ekspert\u00f3w od wszystkiego, r\u00f3wnie\u017c takich naukowc\u00f3w (niestety), ale specjalist\u00f3w, ekspert\u00f3w z dorobku, nie tylko z powo\u0142ania. I patrzmy na przyk\u0142ady ze \u015bwiata. Stare powiedzenie m\u00f3wi, kto zna si\u0119 na wszystkim, zna si\u0119 na niczym, konkluduj\u0105c, je\u015bli zna si\u0119 na niczym, to nie poprawi, a zepsuje. M\u00f3j zesp\u00f3\u0142 Katedra Hydrobiologii Uniwersytet Szczeci\u0144ski<\/a>, b\u0119dziemy robili dalej to na czym si\u0119 znamy, czyli na ekologii w\u00f3d, szczeg\u00f3lnie rzek, r\u00f3wnie\u017c Odry, co rozpocz\u0105\u0142 i wymy\u015bli\u0142 w 2019 roku \u0141ukasz S\u0142ugocki<\/a>. Nie chcemy wchodzi\u0107 w nic nowego, szczeg\u00f3lnie szybko, na potrzeby chwili, bo popsujemy.<\/p>\n\n\n\n

\u0179r\u00f3d\u0142o: FB<\/a><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

W zwi\u0105zku z tym, \u017ce w ostatnim tygodniu pojawi\u0142o si\u0119 mn\u00f3stwo, komisji, komitet\u00f3w, zespo\u0142\u00f3w, kt\u00f3re maj\u0105 r\u00f3\u017cne spojrzenie na Odr\u0119 i szczeg\u00f3lnie na jej ratowanie, pomy\u015bla\u0142em sobie, \u017ce napisz\u0119 prosty ch\u0142odny komentarz do tej ca\u0142ej, og\u00f3lnej psychozy. Troch\u0119 zaczyna to wszystko irytowa\u0107, jeszcze nie \u015bmieszy\u0107. Zwyczajnie zacz\u0105\u0142 si\u0119 wy\u015bcig do […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":2093,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[28],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/czyste-jeziora.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/2092"}],"collection":[{"href":"https:\/\/czyste-jeziora.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/czyste-jeziora.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/czyste-jeziora.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/czyste-jeziora.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=2092"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/czyste-jeziora.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/2092\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":2095,"href":"https:\/\/czyste-jeziora.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/2092\/revisions\/2095"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/czyste-jeziora.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/2093"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/czyste-jeziora.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=2092"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/czyste-jeziora.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=2092"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/czyste-jeziora.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=2092"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}