{"id":2105,"date":"2022-09-12T20:03:30","date_gmt":"2022-09-12T18:03:30","guid":{"rendered":"https:\/\/czyste-jeziora.pl\/?p=2105"},"modified":"2022-09-12T20:03:31","modified_gmt":"2022-09-12T18:03:31","slug":"uchwala-polskiego-towarzystwa-hydrobiologicznego-podjeta-na-xxv-zjezdzie-hydrobiologow-polskich-w-sprawie-katastrofy-w-odrze-i-koniecznej-zmiany-systemu-gospodarowania-rzekami-w-polsce","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/czyste-jeziora.pl\/?p=2105","title":{"rendered":"UCHWA\u0141A  Polskiego Towarzystwa Hydrobiologicznego podj\u0119ta na XXV Zje\u017adzie  Hydrobiolog\u00f3w Polskich w sprawie katastrofy w Odrze i koniecznej zmiany  systemu gospodarowania rzekami w Polsce"},"content":{"rendered":"\n<p>UCHWA\u0141A Polskiego Towarzystwa Hydrobiologicznego podj\u0119ta na XXV Zje\u017adzie Hydrobiolog\u00f3w Polskich w sprawie katastrofy w Odrze i koniecznej zmiany systemu gospodarowania rzekami w Polsce \u0141\u00f3d\u017a, 9 wrze\u015bnia 2022<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image\"><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/static.xx.fbcdn.net\/images\/emoji.php\/v9\/tc1\/1\/16\/1f4a6.png\" alt=\"\ud83d\udca6\"\/><\/figure>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image\"><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/static.xx.fbcdn.net\/images\/emoji.php\/v9\/tc1\/1\/16\/1f4a6.png\" alt=\"\ud83d\udca6\"\/><\/figure>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image\"><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/static.xx.fbcdn.net\/images\/emoji.php\/v9\/tc1\/1\/16\/1f4a6.png\" alt=\"\ud83d\udca6\"\/><\/figure>\n\n\n\n<p><a><\/a>Katastrofa ekologiczna w Odrze stanowi efekt na\u0142o\u017cenia si\u0119 na siebie wielu niekorzystnych czynnik\u00f3w i okoliczno\u015bci. Nale\u017cy jednak z ca\u0142\u0105 stanowczo\u015bci\u0105 podkre\u015bli\u0107, \u017ce nie by\u0142a ona zjawiskiem naturalnym i nie wydarzy\u0142aby si\u0119, gdyby nie wcze\u015bniej pope\u0142nione b\u0142\u0119dy w zakresie u\u017cytkowania i ochrony w\u00f3d. Nie by\u0142o to zdarzenie incydentalne, lecz ostrze\u017cenie, \u017ce dotychczasowe zarz\u0105dzanie gospodark\u0105 wodn\u0105 i szeroko poj\u0119te zarz\u0105dzanie \u015brodowiskiem wymagaj\u0105 pilnego unowocze\u015bnienia.Charakterystyczne dla w\u00f3d s\u0142onawych i s\u0142onych glony Prymnesium parvum, stanowi\u0105ce g\u0142\u00f3wn\u0105 przyczyn\u0119 \u015bmiertelno\u015bci ryb i ma\u0142\u017cy w Odrze, nie pojawi\u0142yby si\u0119 w niej masowo, gdyby nie stworzono im dogodnych warunk\u00f3w zrzutami silnie zasolonych \u015bciek\u00f3w kopalnianych. Katastrofa nie by\u0142aby prawdopodobnie tak dotkliwa, gdyby nie niskie stany wody w uregulowanej rzece, za kt\u00f3re odpowiada po cz\u0119\u015bci niew\u0142a\u015bciwe gospodarowanie w zlewni i w korycie rzeki, a cz\u0119\u015bciowo antropogeniczna zmiana klimatu.Cz\u0142onkowie Polskiego Towarzystwa Hydrobiologicznego oraz niezrzeszeni w nim hydrobiolodzy uczestnicz\u0105cy w Jubileuszowym, XXV Zje\u017adzie Hydrobiolog\u00f3w Polskich stanowczo nie zgadzaj\u0105 si\u0119 z koncepcj\u0105 budowy stopni wodnych, pod pretekstem poprawy stosunk\u00f3w wodnych w Odrze oraz twierdzeniem, \u017ce ich powstanie zapobiegnie kolejnym katastrofom ekologicznym w tej rzece. Koncepcj\u0119 t\u0119 uwa\u017camy za b\u0142\u0119dn\u0105, sprzeczn\u0105 z obecnym stanem wiedzy naukowej i nieuzasadnion\u0105 ekonomicznie. Progi i b\u0119d\u0105ce ichkonsekwencj\u0105 pi\u0119trzenia zmniejsz\u0105 pr\u0119dko\u015b\u0107 przep\u0142ywu wody. W wyniku tego, przy silnym obci\u0105\u017ceniu dorzecza Odry biogenami i wysokich temperaturach, organizmy fitoplanktonowe uzyskaj\u0105 znacznie lepsze warunki do wzrostu, generuj\u0105c cz\u0119stsze toksyczne zakwity, szkodliwe zar\u00f3wno dla ekosystemu, jak i otoczenia spo\u0142ecznego i gospodarczego rzeki. W efekcie budowy prog\u00f3w, opr\u00f3cz toksycznych glon\u00f3w P. parvum, w Odrze, Wi\u015ble i innychuregulowanych rzekach mog\u0105 pojawi\u0107 si\u0119 masowo tak\u017ce toksyczne cyjanobakterie (sinice).Obecna katastrofa wymaga powa\u017cnych dzia\u0142a\u0144 zmierzaj\u0105cych do redukcji zanieczyszcze\u0144 oraz odtwarzania naturalnej odporno\u015bci ekosystemu rzecznego przez ochron\u0119 i renaturyzacj\u0119 ca\u0142ej doliny. Nale\u017cy zwr\u00f3ci\u0107 uwag\u0119, i\u017c w warunkach obecnych presji na rzeki ijeziora, takich jak antropogeniczna zmiana klimatu, zrzuty \u015bciek\u00f3w czy niekontrolowana urbanizacja, prawdopodobie\u0144stwo powt\u00f3rzenia si\u0119 podobnych katastrof w innych rzekach i zbiornikach ro\u015bnie. Aby unikn\u0105\u0107 kolejnych, powa\u017cnych strat \u015brodowiskowych, spo\u0142ecznych i ekonomicznych, kt\u00f3rych nie da si\u0119 zrekompensowa\u0107 dost\u0119pnymi mechanizmami finansowymi, nale\u017cy zdecydowanie wstrzyma\u0107 realizacj\u0119 plan\u00f3w dalszej regulacji Odry, Wis\u0142y i innych rzek. Nale\u017cy r\u00f3wnie\u017c zaniecha\u0107 plan\u00f3w tworzenia po\u0142\u0105cze\u0144 pomi\u0119dzy systemami rzecznymi, aby nie stymulowa\u0107 rozprzestrzeniania si\u0119 gatunk\u00f3w toksycznych, obcych i inwazyjnych. Rzeki i jeziora to z\u0142o\u017cone ekosystemy, a nie cz\u0119\u015b\u0107 infrastruktury technicznej. Tym samym jest oczywiste, i\u017c ich zarz\u0105dzaniem powinny zajmowa\u0107 si\u0119 ministerstwa dedykowane sprawom \u015brodowiska, wody i klimatu. To w\u0142a\u015bnie one powinny wsp\u00f3lnie opracowa\u0107 strategi\u0119 zmniejszenia negatywnego wp\u0142ywu cz\u0142owieka na wody powierzchniowe i ich restytucji.Aby zminimalizowa\u0107 prawdopodobie\u0144stwo pojawiania si\u0119 podobnych katastrof w Odrze, Wi\u015ble i w innych polskich rzekach, nale\u017cy stworzy\u0107 skuteczny, og\u00f3lnokrajowy system dedykowany temu zadaniu. Pilnego uporz\u0105dkowania wymaga gospodarka \u015bciekowa. Priorytetem powinna by\u0107 rewizja pozwole\u0144 wodnoprawnych, uruchomienie centralnej bazy danych o zrzutach, dostosowanie wielko\u015bci zrzut\u00f3w do zmieniaj\u0105cych si\u0119 warunk\u00f3w \u015brodowiskowych, szczeg\u00f3lnie niskiego poziomu w\u00f3d i wysokiej temperatury oraz skuteczna walka z nielegalnymi zrzutami \u015bciek\u00f3w przez podmioty gospodarcze i osoby prywatne. Nie da si\u0119 tego osi\u0105gn\u0105\u0107 bez stworzenia automatycznego systemu monitoruj\u0105cego w czasie rzeczywistym podstawowe parametry fizyczne, chemiczne i biologiczne wody, kt\u00f3rych zmiana mo\u017ce ostrzega\u0107 o dop\u0142ywie zanieczyszcze\u0144 i mo\u017cliwym pogorszeniu si\u0119 funkcjonowania ekosystemu. Za stworzeniem systemu monitoruj\u0105cego powinno i\u015b\u0107 wprowadzenie skutecznych procedur reakcji na wykryte zagro\u017cenia, co pozwoli unikn\u0105\u0107 cz\u0119\u015bci potencjalnych katastrof lub zminimalizowa\u0107 skutki pozosta\u0142ych.Celem strategicznym powinno by\u0107 zapewnienie ekosystemom w\u00f3d powierzchniowych jak najwi\u0119kszej odporno\u015bci na zaburzenia i zdolno\u015b\u0107 regeneracji z szerokim wykorzystaniem innowacyjnych, ekohydrologicznych rozwi\u0105za\u0144 bliskich naturze. Oznacza to r\u00f3wnie\u017ckonieczno\u015b\u0107 zaprzestani a dzia\u0142a\u0144 regulacyjnych oraz tzw. \u201cprac utrzymaniowych\u201d, a tak\u017ce szybkie wdro\u017cenie przygotowanego w 2020 roku na zlecenie Pa\u0144stwowego Gospodarstwa Wodnego &#8211; Wody Polskie, \u201cKrajowego Programu Renaturyzacji W\u00f3d Powierzchniowych\u201d oraz zasad przep\u0142yw\u00f3w \u015brodowiskowych. Alternatyw\u0105 dla dalszej regulacji rzek jest zwi\u0119kszenie krajobrazowej retencji wody w zlewniach, w tym retencji gruntowej, co przyczyni si\u0119 do zapobiegania skutkom suszy nie tylko w ciekach, lecz r\u00f3wnie\u017c w ekosystemach l\u0105dowych, coraz bardziej nara\u017conych na oddzia\u0142ywanie zmiany klimatu.Polskie Towarzystwo Hydrobiologiczne zrzesza kilkuset specjalist\u00f3w w zakresie funkcjonowania, ochrony i renaturyzacji w\u00f3d, reprezentuj\u0105cych zar\u00f3wno nauki przyrodnicze jak i in\u017cynieryjne i zatrudnionych w ponad 30 jednostkach naukowych. Deklarujemygotowo\u015b\u0107 pracy w zespo\u0142ach eksperckich maj\u0105cych na celu opracowanie dzia\u0142a\u0144 prowadz\u0105cych do odnowy warunk\u00f3w \u015brodowiskowych Odry i innych rzek w Polsce.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>UCHWA\u0141A Polskiego Towarzystwa Hydrobiologicznego podj\u0119ta na XXV Zje\u017adzie Hydrobiolog\u00f3w Polskich w sprawie katastrofy w Odrze i koniecznej zmiany systemu gospodarowania rzekami w Polsce \u0141\u00f3d\u017a, 9 wrze\u015bnia 2022 Katastrofa ekologiczna w Odrze stanowi efekt na\u0142o\u017cenia si\u0119 na siebie wielu niekorzystnych czynnik\u00f3w i okoliczno\u015bci. Nale\u017cy jednak z ca\u0142\u0105 stanowczo\u015bci\u0105 podkre\u015bli\u0107, \u017ce nie [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":2098,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[28],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/czyste-jeziora.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/2105"}],"collection":[{"href":"https:\/\/czyste-jeziora.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/czyste-jeziora.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/czyste-jeziora.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/czyste-jeziora.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=2105"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/czyste-jeziora.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/2105\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":2106,"href":"https:\/\/czyste-jeziora.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/2105\/revisions\/2106"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/czyste-jeziora.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/2098"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/czyste-jeziora.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=2105"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/czyste-jeziora.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=2105"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/czyste-jeziora.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=2105"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}